Vulmiddelen in gebruik bij de bakelietfabricage

Vulmiddelen worden aan de chemische stoffen/harsen phenol en formaldehyde toegevoegd om het uiteindelijke bakelieten product sterker en duurzamer te maken. Gebruikelijke vulstoffen waren asbest, lompen, katoen, houtbloem of koolstof. Vulstoffen bepalen waar het bakelieten product wordt toegepast. Cataline is een bakelietvorm zonder vulmiddel dat voor allerhande luxe voorwerpen als gespen en tasjes werd gebruikt, omdat het op schildpad lijkt. Vulmiddelen maken het bakeliet ondoorzichtig. Onderstaande materialen worden als vulmiddel tijdens de bakelietfabricage aan de grondstoffen toegevoegd.


Klik voor vergroting

Radiobuis

Asbest
Asbest werd speciaal toegepast als vulmiddel in bakelietproducten om een hogere sterkte en betere hittebestendigheid te bereiken. Het werd voornamelijk voor schakel- en isolatiemateriaal bij ovens en kachels gebruikt. Asbest vertraagt het verkolingsproces als het bakeliet aan hoge temperaturen wordt blootgesteld.

Zoals we inmiddels weten is het schadelijk om met vrij asbest in contact te komen. Arbeiders die betrokken waren bij de productie van asbesthoudende stoffen, zoals eterniet en bakeliet, en daarbij in contact kwamen met vrij asbest hadden een vergrote kans op het krijgen van mesothelioom.

Dat je als verzamelaar een stukje asbesthoudend bakeliet bezit, is bijzonder klein. Het hebben staat zeker niet in verhouding tot het je langdurig blootstellen ervan tijdens de fabricage. Men veronderstelt daarom ten onrechte dat het hebben van bakeliet ook schadelijk zou kunnen zijn voor de gezondheid, sommigen nemen zelfs aan dat het giftig is. Het laatste kan gebaseerd zijn op een moment tijdens de fabricage, waarbij tijdens het verwarmen van de grondstof formaldehyde giftige gassen vrijkomen.

Het is onnodig, om naar aanleiding van bovenstaande, de bakelieten schakelaars en wandcontactdozen in je nostalgische huisje te verwijderen. Want tijdens het fabricageproces ontstaat een wijziging van de chemische structuur, tot een lange scheikundige ketting: de thermoharder. Het is niet mogelijk om naar de originele grondstoffen terug te keren. Vooralsnog is het niet wetenschappelijk aangetoond, dat het bewerken (vijlen, slijpen en/of zagen) van asbesthoudend bakeliet schadelijk voor de gezondheid zou zijn.

Dit is anders bij eterniet, asbesthoudend materiaal van platen en golfdaken. Het bewerken hiervan is schadelijk voor de gezondheid. Verwijdering van grote hoeveelheden uit gebouwen wordt door speciaal daarvoor uitgeruste bedrijven gedaan.